در حالى كه خداوند مىفرمايد : « وَما يَسْتَوِى الأَحْياءُ وَلَا الأَمْواتُ » « 1 » . و اگر چه منظور از زندگان ، علما و دانشمندان و شهيدان و نيكوكاران باشند آنها هم زنده‌اند ، ولى در نزد پروردگارشان روزى مىخورند . و فرموده شما كه خداوند در كتاب خود در بزرگداشت شأن و مرتبهء پيامبر خود فرموده است : « وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُول لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوّاباً رَحِيماً » « 2 » ؛ اگر آنها هنگامى كه به خويش ستم كردند به سوى تو مىآمدند و از خدا طلب آمرزش مىنمودند و پيامبر هم براى آنها درخواست بخشودگى مىكرد ، خدا را توبه‌پذير و مهربان مىيافتند . پروردگار متعال در توبهء ستمكاران اكتفا به استغفار و طلب آمرزش آنها نكرده و استغفار پيامبر را نيز ضميمهء آن فرموده است . مىگويم : خداوند سبحان خود استغفار ظالمان را كفايت مىكند و او بسنده و كفايت كننده است ؛ زمانى كه ستمكاران به درستى و با نيّت پاك از خداوند طلب آمرزش نمايند خداوند بدون اين كه به وساطت كسى از مخلوقاتش نيازى باشد بر بندگان ستمكارش مىبخشد ، ليكن موضوع استغفار پيامبر را خداوند فقط به دليل بزرگداشت قدر و منزلت او و تصديق و تأييد نبوّت او اراده فرموده و چيزى جز اين نيست و الّا اگر ظالمى درزمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آله دور از مكانى كه ايشان بودند ساكن بود و دسترسى

--> ( 1 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 22 ، « مردگان و زندگان يكسان نيستند » . ( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 64 .